نقد یادداشت

یادداشتی پیرامون آلبوم Seized از مهدیار آقاجانی

در این بخش قصد بحث در مورد یکی از بهترین آلبوم های اینسترومنتال تولید شده بدست آهنگساز ایرانی داریم ولی در ابتدا برای درک بهتر شما توضیح کوتاهی در مورد آلبوم ها و موزیک اینسترومنتال میدهیم .

اینسترومنتال به معنی موسیقی بی کلام است و “به موزیکی گفته میشود که کلامی ندارد و خواننده ای برروی آن خوانندگی نمیکند، چندین نمونه اینسترومنتال داریم همانطور که چندین نوع سبک موسیقیایی داریم که در واقع کار اینسترومنتال باید دارای جذابیت های صدایی بسیاری باشد که بتواند شنونده را با خودش همراه و هم جریان کند .

باید تمام سازها و صداهای به کار رفته در اون کار بتواند نظر شنونده را جذب کند و حتی تاثیر گذارتر از شعر و صدای خواننده عمل کند، باید ملودی ها دارای پرسشو پاسخ های بسیار جالب و مفهومی باشند که شنونده بتواند با آنها ارتباط مستقیم برقرار کند .

در موسیقی هیپ هاپ عرضه این نوع موسیقی به روش های مختلفی انجام میشود. برای مثال گاهی اقات رپ کن ها یا آهنگساز ها بعد از پخش و فروش موزیک خود، اینسترومنتال همان موزیک را در فضای مجازی پخش میکنند یا گاهی چندین عدد از این اینسترومنتال ها را کنار هم در قالب یک آلبوم منتشر میکنند، برای مثال میتوان به آلبوم های” بیتای یک و دو ” از تشکل دیوار اشاره کرد که برای شنیدن آن ها میتوان به ساندکلود دیوار مراجعه نمود .

در حالت دیگر آهنگساز ها و تهیه کننده های هاپ هاپ برای نشان دادن قدرت خود بیت هایی بدون وکال یا با وکال های یک یا دو جمله ای (تعداد وکال ها هیچ محدودیت و حالت استانداردی ندارد و بستگی به سلیقه آهنگساز دارد ) بصورت سینگل ترک یا آلبوم اینسترومنتال پخش میکنند. در حالت دوم میتوان اشاره کرد که این بیتها بعضی وقتها کاملا اینسترومنتال بوده و برای رپ خواندن مناسب نیستند و به قولی دارای ضرب منظمی نیستند مانند آلبوم آخر مهدیار آقاجانی ولی بعضی وقتها برای خواندن مناسب هستند و فرصتی برای رپ کن های تازه کار یا کهنه کار برای به چالش کشیدن خود میباشند .” این ها توضیحات مختصری از امین داودی و من برای شرح اینسترومنتال بود.

 

 

حال به بحث در مورد آلبوم “ غصب شده”seized  مهدیار آقاجانی میپردازیم .

 

آلبوم در ۲ اسفند ۹۶ برای کسانی پیش خرید کرده بودند، نسخه دیجیتالی آن ارسال شد و در سایت های آمازون و اپل قرار گرفت .

لازم به ذکر است چند روز بعد از انتشار، روزنامه “Financial Times” نقد و بررسی از آلبوم منتشر کرد که باعث افتخار برای تمامیه ایرانیان میباشد.

ایمیل دریافت شده از طرف مهدیار فقط شامل ترک های آلبوم نمیباشد و موارد زیر را دارا است که دارای سطحی بالاتر از استاندار جهانی است :

۱۲ عدد مصاحبه و نقد آلبوم به همراه ترجمه آن ها ، نماهنگ قطعه “Money Money “ از علی رسولی ، ۱۱ قطعه موسیقی به مدت حدود ۴۰ دقیقه ، ۴ عدد طرح گرافیکی برای قطعه های ” Timmy Might Bury Y’all، Seized،  Money Money، Vow” از هیراد، ۲ عدد میکس ۸۰ و ۶۰ دقیقه ای ”

( امکان خرید نسخه دیجیتالی البوم همچنان برای افراد داخل و خارج ایران فراهم هست .)

بدلیل نداشتن وکال های بلند مدت به صورت حرف/کلمه/جمله در این نوع موزیک کاملا بدیهی است که تفاوت نظر در مورد موضوع و حتی فضای قطعه ها امری طبیعی است و امکان اشتباه در این مطلب وجود دارد.

seized یک پرتره پرانرژی است که به تصاویری از اشکال انتزاعی، پیچ و تاب دار از طریق صداها و نشانه های بصری، اغلب به وحشت جنگ، حرص و طمع و عدم تحمل اشاره می کند .

با استفاده از سمپلینگ های الکترونیک، سمپلینگ صدای سازهای سنتی، وکال های آواز ایرانی و خارجی، آهنگساز کاملا حس تازگی و متفاوت بودن را در آلبوم دمیده است .

کاور آلبوم کاملا بیان کننده حس خفقان و آشفتگی خوابیده در لا به لای نت های قطعه های آلبوم به روایت تصویر میباشد( همچنین طرح های گرافیکی موجود برای هر آهنگ) و فضاسازی به قدری عالی کار شده که در تمامیه قطعه ها این حس بطور منسجم قابل درک است که اسامی کاملا فکر شده انتخاب شده اند و ما برای درک پیشتر باید به تمامیه این المان ها توجه کنیم. در مورد هر قطعه به طور جداگانه صحبت میکنیم و از این قسمت مقاله به بعد صحبت های خود مهدیار داخل ” ” گذاشته میشود.

  1. Seize غصب کن

این قطعه مقدمه ای موندگار برای شرح سبک موسیقیایی آلبوم و آهنگساز میباشد .” نسخه ی اولیه ی این قطعه را در سال ۲۰۱۱ ساختم اما در آن زمان وکال نداشت. می خواستم یک حس وروذ به منطقه ای ناشناخته را القا کند.. من تازه وارد اروپا شده بودم و موزیک الکترونیک اروپایی من را تحت تاثیر قرار داد و بطور کل الهام بخشم بود. همچنین، من چند اجرای زنده گذاشتم که برای اولین بار به من اجازه داد که موسیقی ام را از طریق بلندگوهایی که بلندتر از بلندگوهای استودیو و ماشین بود پخش کنم. بعدا تصمیم گرفتم که برخی از آوازهای سنتی ایرانی را که قبلا از دوست خوبم “بیداد “ضبط کرده بودم استفاده کنم ”

  1. Money Money

در مورد قطعه “money money” از طرف خودم صحبتی نمیکنیم زیرا نماهنگ کاملی از این قطعه به وسیله علی رسولی عزیز عرضه شده است، خودش گویای شرح حال قطعه است و به نظر من این قطعه یک چرخه را به تصویر میکشد. دوستانی که این آلبوم را نشنیدن پیشنهاد میکنم با دیدن این نماهنگ این آلبوم را شروع کنند .

” در سال ۲۰۱۰ برای موسیقی متن، نمایشی نوشتم که توسط یک کوارتت (گروه) در یک موزه در پاریس قرار به اجرا بود نهایتا با اینکه قطعه ی مورد علاقه ام بود از آن برای اجرا استفاده نکردم . افکار اولیه من در پشت این قطعه حول مفاهیم طبقات اجتماعی،مقام و الیتیسم بود که با نگاه کردن به دنیای امروز به پول بازمی گشت . من تعدادی از وکال های دوست خوبم و موسیقیدان بزرگ”اش کوشا” را ویرایش کردم تا به نظر برسد که او با نوعی لهجه دارد میخواند «Money Money» .”

  1. Timmy Might Bury Y’allشاید تیمی (تامی) همه ی شما را دفن کند

” این آهنگ را در سال ۲۰۱۱ برای یک مستند درباره کاوه گلستان عکاس و خبرنگار برجسته ایرانی ساختم . در آن زمان برای من مفهوم پشت قطعه اساسا جنگ امریکا در عراق بود ، بعدا وکال Timmy might bury y’all را با تبدیل وکال هایی که از “اش کوشا” داشتم در انتهای قطعه اضافه کردم .”

اگر بخواهیم در مورد قطعه سوم آلبوم که بدون شک یکی از بهترین قطعه های آلبوم است صحبت کنیم، آهنگساز تمام طول آهنگ را در ۴۰ ثانیه آخر با تکنیک خاصی القا میکند و وکال آخر قطعه عجیب و احساس برانگیز است. کلمه “Timmy “ کوتاه شده کلمه “Timothy” است که ریشه ی یونانی دارد و به معنای ”  افتخار خدا ” میباشد. در آخر با توجه به فضا و طرح گرافیکی قطعه و صحبت های خود آهنگساز، میتوان فهمید که مفهوم پشت قطعه در سال ۲۰۱۸ بطور کل نمایان کردن سلطه گری های ایالات متحده میباشد.

  1. Vow عهد

در طرح گرافیکی این قطعه از اسبی غصب شده استفاده شده است و صدایی مانند صدای دویدنش در طول قطعه و همچنین در بعضی از قطعه های بعد به گوش میرسد. ایده و مفهوم و تنظیم قطعه در نوع بی نظیر بوده و آهنگساز در جایی گفته که از نقاشی و فیلم الهام گرفته است.

“سال ۲۰۰۶ تصمیم گرفتم آهنگی با استفاده از صدای “بیداد” به عنوان یک ساز بر روی میزان ۶/۸ بسازم که میزان رایجی در موسیقی تجاری ایران است اما با این وسعت در موسیقی غربی استفاده نمی شود .میتوان گفت داشتم سعی می کردم از ساختار بر اساس هم خوان دوری کنم همانطور که از فضای قطعات آلبوم مشخص است. در بحث مفهوم قطعه، نام اولیه ی آن ” قصاص دنیا ” بود .به شکل های مختلف افراط گری موجود در سراسر دنیا فکر میکردم که یکی از مفاهیم اصلی آلبوم است . ”

 

  1. Hush هیس

“این آهنگ را وقتی به عصر کنونی صنعت فکر میکردم ساختم که در واقع عصر استفاده از فناوری در شنود و نظارت بر مردم میباشد .بعدتر قطعات صدای یک رپ کن با استعداد زیرزمینی به نام “۷خط” را اضافه کردم. امیدوارم از این طریق اورا پیدا کنم. ”

 

  1. Iran Iraq

آهنگساز در بعضی از قسمت های قطعه با چینش جالبی از صدای”هیچکس ” استفاده کرده است تا پیغامی بیشتر از آنچه در برخورد اول پیداست ارائه کند بطوریکه وکال ها با اینکه برعکس هستند ولی در جهت رفت هم آوایی که آهنگساز مد نظرش هست از خود بروز میدهند و کامل کننده ی این هارمونی صدای سروش است که به عنوان سازی در قطعه استفاده شده است. (مانند قطعه عهد)

” ایران و عراق در دهه ی ۸۰ میلادی با هم در جنگ بودند .جنگی ویرانگر که جان بیشتراز یک میلیون نفر را گرفت، من از پدرم که در آن زمان رزمنده بود درباره ی بلایای این جنگ زیاد شنیدم. این خاطرات پدرم باعث شد متوجه بشوم که مفهوم انتزاعی < دشمن > در واقع یک ساخت اجتماعی ست ،تمام سربازان از هر دو سمت قربانی قدرت های بالاتر بودند .”

قسمت آخر صحبت های مهدیار جای تفکر داشت و میتوان از آن در جهات مختلف زندگی استفاده کرد.

 

  1. khakis خاکی ها

“ایده این بود که هر فرد دارای دو تصویر از خودش است، چیزی که در بیرون و درون آن میباشد. اگر این تصاویر در تعارض باشند فرد در چرخه ساخت و ساز و خود در راستای نابودی قرار می گیرد مانند یک جنگ داخلی با ارتشی از لباس خاکی .

همچنین ارتباطی در ریشه کلمه وجود دارد، در فارسی مدرن، “خاكی” یک اصطلاح عامیانه است و برای كسانی كه فروتن و متواضع هستند استفاده میشود. ”

این قطعه حاصل تلفیق کامل موسیقی سنتی ایرانی و موسیقی الکترونیک غربی میباشد بطوریکه مهارت غیر قابل انکار آهنگساز را در هر دو مشاهده میکنیم .

  1. Running From فرار از

یک برداشت انتزاعی از حس فرار کردن از چیزی برای مدت طولانی میتوان از قطعه دریافت کرد.

“سال ۲۰۱۵ در جنوب فرانسه زندگی می کردم و برای سفر به پاریس یک قطار ۶ ساعته وجود داشت که زیاد از آن استفاده میکردم .در طی این سفرها قطعه های زیادی را ساختم، این هم یکی از آن ها بود ”

 

 

  1. Lust شهوت

یک ریتم عمیق و آرام که هرچه رو به جلو حرکت میکند شدت میگیرد .

” “Lust” یکی دیگر از قطعه هایی بود که سال ۲۰۱۵ در قطار ساختم .می خواستم آهنگ هم زمان نرم و زیر صدا بدهد، بعد تر تصمیم گرفتم قطعات دگرگون شده ی دفــ را که قبلا ضبط کرده بودم، به عنوان پرکاشن اضافه کنم و همچنین قطعاتی از آواز خواننده ی زیرزمینی ایرانی “اشراق” را به قطعه اضافه کنم .”

 

  1. ۱۰. Glimmer Of کورسویی از

به نظر من بی نقص ترین قطعه آلبوم ”  Glimmer Of” میباشد، یکپارچه مانند یک کنسرت سمفونی کامل از صداهایی که در عصر جدید ممکن شما هر روز بشنوید، با یک شروع با صدایی شبیه به دویدن اسب و با فراز و فرودهایی که در قطعه دیده میشود . از مسترینگی که در سطح بین المللی در قطعه کار شده است نمیتوان صحبتی نکرد .

“این قطعه را سال ۲۰۱۱ ساختم و ایده در باره ی امیدی است که در حقیقت وجود ندارد ولی همچنان به آن باور داری تا بتوانی ادامه بدهی. یکی از شکل های نمود این موضوع را میتوان در قسمت بم آهنگ شنید که صدا در عکس العمل به ضربی که وجود ندارد منقبض و منبسط میشود .”

 

  1. Twist the facts حقایق را بپیچان

” این قطعه را سال ۲۰۱۶ ساختم . زمان کمپین ترامپ بود و نام آهنگ به اندازه کافی گویاست .سعی کردم ضربی عجیب بسازم که انگار خارج است ولی همچنان میتوانید ریتم را بگیرید. در این قطعه از وکال دوست خوبم “reveal”  استفاده کردم . همچنین در اواخر آهنگ از چندیدن قطعه ی صدا از آهنگ های مختلف قدیمی ایرانی استفاده کردم تا جلوه ای ایجاد کنم که چرخه ی تکرار کورکورانه ی کلمات و ایدئولوژی ها که به سرعت مد روز منتشر و عوض می شوند را به نمایش بگذارم .”

میکس و مسترینگ آلبوم نمره ی کامل را دریافت میکند و با توجه به سابقه ی مهدیار چیزی جزء این انتظار نمیرفت ولی استفاده بعضی از فرکانس ها به عنوان مثال در ترک های “Hush”  و “Lust” و حتی در خود “Seize” در موزیک ما بی سابقه بود و دری جدید برای موزیک الکترونیک ما بود .

تنها ایرادی که به نظر میتوان از مهدیار گرفت اینکه با توجه به اینکه آهنگسازهای مطرح ما در هنگام پخش قطعه ها در ساندکلود سعی میکنند اطلاعاتی در مورد سمپلینگ ها یا وکال ها به شنونده بدهند چرا او به اینکار نپرداخته است .

در انتها هم دوباره میگویم که امکان خرید نسخه دیجیتالی البوم همچنان برای افراد داخل و خارج ایران فراهم است و در صورت تمایل به ادرس mahdyar.com   بروید .

مطمئنا آنقدری که برای آلبوم تلاش شده، شنونده به آن بها نداده است مانند خیلی دیگر از کارهای آرتیست های خوبمان چون شنونده همیشه دنبال روی بعضی رپ کن ها بوده و هیچ وقت به ایده پردازیای آهنگساز در پشت قطعه فکر نمیکرده است. به نظر من با هیچ ترازویی نمیتوان به این اثر نمره داد و مطمئنم شنونده ی عام چندین سال بعد قدرت این اثر را درک میکند و امیدوارم با نوشتن این مطلب توانسته باشم به توسعه فرهنگ موسیقی کمکی کرده باشم .بدون شک تمام آرتیست های ایرانی که اینسترومنتال کار میکنند و موفق هستند در نوع خود بی نظیرند.

 

به قلم #سجاد

 

تگ‌ها

3 نظر

اینجا کلیک کنید تا نظرتان ارسال شود