آمیزه

ساسی مانکن های دهه ۸۰ یا دهه ۹۰ ؟

‎با دیدن عنوان این مطلب شاید پیش خود فکر کردید که می خواهیم فعالیت کاری ساسی مانکن را از ابتدای‎ فعالیتش تا به امروز بررسی کنیم ولی اینطور نیست . حدود سال ۶۸ بود که آهنگ “رپ بندری” از ساسی مانکن منتشر شد و شروعی بود برای ورود موزیک های شاد و کم محتوا و ۸ و ۶ ، به آثار منتشر شده ی رپ فارسی ! تعداد زیادی از جوان های هم دوره ی ساسی که دیدند این نوع فعالیت بسیار به مزاج شنونده و مخاطب ایرانی شیرین می آید ، دست به ساختن این مدل آثار زدند . اواخر دهه ۶۸ موزیک های ۸و۶ شدیدا همه گیر شدند و حتی در موسیقی پاپ هم ریشه کردند و سیل عظیمی از ریتم های ۸و۶ و بندری و موزیک های کاور یونانی و … ، موزیک ایران بخصوص رپ فارسی را دربرگرفت . این اتفاق باعث شد رگ گردن رپرهای به نام باد کند و در راه جهاد برای حذف و کم رنگ کردن ۸و۶ به پا خیزند و عزمشان را جزم کردند تا هرچه زودتر جلوی این سیل و تلفاتش را بگیرند. مدتی نگذشت که این اتفاق افتاد و تعداد کارهای شاد منتشر شده در قالب ترک ” رپ ” بسیار ‎کاهش یافت و مخاطبان واقعی و اصیل رپ فارسی نفس راحتی کشیدند !

‎ولی … ولی دیری نپایید که سیلی به مراتب شدیدتر ، عظیم تر و پرتلفات تر مرزهای رپ فارسی را درنوردید و هنوز که هنوز است با سرعتی فراتر از سرعت انبساط کائنات در حال انتشار است . از لحاظ علم روانشناسی اگر قرار است حذف یا تَرک موردی صورت گیرد بهتر است که همزمان ، جایگزین برای آن مورد بخصوص در نظر گرفته شود وگرنه ریشه ی آن در جای دیگری قوی تر از قبل سر از خاک بیرون می آورد ولی جایگزینی برای تولید این نوع موزیک ها معرفی نشد و فقط عملیات حذف صورت گرفت . اوایل دهه ۰۸ ، بعد از تحلیل رفتن جو ۸و۶ ، سیل موزیک های دپ که در رأس آن موزیک های دیس و ایرانی بود به زندگی مخاطبان موسیقی ایران نفوذ کرد . تعداد زیادی از افرادی که سبک کاریشان فقط ۸و۶ بود یا پاپ خوان و در این سیل دخیل شدند یا همان راه رپ را پیش گرفتند و دیس و را سرلوحه ی خود قرار دادند و جدیدا هم که بعضا عربده را چاشنی کار خود کرده اند . نمیدانم این جو از موسیقی پاپ به رپ رسید یا برعکس ؛ ولی میدانم که این نوع موزیک ها به مراتب هم بر ماهیت موسیقی کشورمان ، هم بر مردممان و زندگی هایشان تأثیرات مخرب کوتاه مدت و حتی بلند مدت گذاشته است و می گذارد . در زمان حکم فرمایی ۸و۶ بر مخاطبان ، حداکثر مشکل این بود که شنونده ها ‎این نوع موزیک را رپ میدانستند و وجهه ی رپ خراب می شد و برای رپرهایی که رپ اصیل و ارزشمند میخواندند جلوه ی بدی می ساخت . ولی این روزها موزیک های دپ نه تنها ارزش رپ و آرتیست های آن را پایین میاورد بلکه تفکر و نحوه ی زندگی جوانان و در نهایت خانواده و اجتماع را تحت تأثیر قرار داده است . نا امیدی ، پوچی ، خودزنی ، با رفتن آمار خودکشی ، کاهش اعتماد به نفس و … از اثرات جانبی گوش دادن بیش از حد به اینگونه موزیک های دپ و ناامید کننده است که فقط کافیست نیم نگاهی به اطرافیان خود و جامعه بیندازید و آنها را با سال های قبل مقایسه کنید تا به راحتی این تأثیرات و تغییرات را احساس کنید که این اثرات بیشتر در سن های پایین ( نوجوانی ) دیده می شود. اگر هم از این مخاطبان بپرسید چرا تا این حد درگیر این فضاهای موسیقی هستید این جواب ها را می شنوید :

با گوش دادن آنها آرام می شوم ؛
فقط از این نوع موسیقی خوشم می آید ؛
موزیک جذاب دیگری داری معرفی کن ؛
و …

‎دو مورد اول هم لذت های کوتاه مدت هستند که تأثیرات منفی بلند مدت و جانبی دارند و مورد آخر خودش شامل مقاله ای طو نی می شود که در اینجا به آن نمی پردازیم .

‎معمولا اینگونه است که یا تولید کننده تولید می کند و برای مخاطب نیاز جدید می سازد یا به قول سینا ساعی ” طرفدار فقط شنوندش نیس ، خالقشه ” و مخاطب به تولیدکننده خط می دهد و تولیدکننده تولید می کند که بیشتر روش دوم در جامعه دیده می شود . پس می توان گفت مخاطب می خواهد که اینگونه شده است ! مخاطب کیست ؟ انسان ! انسان چگونه میخواهد ؟ با مغز ! اینجاست که باز به محدوده ای گسترده می رسیم که برای توضیح بیشتر آن نیاز به یک روانشناس داریم تا نحوه ی کارکرد مغز را برایمان تشریح کند که در این مقاله نمی‎گنجد .

‎با تمام این صحبت ها چند سوال در ذهن ما پیش می آید :
‎تأثیرات مخرب رپ در دهه ۶۸ با ساسی مانکن هایش بیشتر است یا رپ در دهه ۰۸ با ساسی مانکن های جدیدش ؟ ( پی نوشت : ساسی مانکن هم اکنون از معروف ترین و پردرآمدترین خواننده های ایرانی است که با اجراها و فروش آثار خود به رسانه ها امرار معاش می کند و مثل گذشته وجهه ی بدی ندارد )
‎چرا رپرهایی که آن زمان مقابل ۸و۶ بلند شدند ، در این دهه جلوی این سیل عظیم قد عَلم نمی کنند ( و حتی شاید خودشان هم قطره ای از این سیل باشند ) ؟
‎چرا مخاطب تا این اندازه در این سیل غرق شده است؟ چگونه باید جلوی این تلفات را گرفت؟ چه جایگزینی می شود برای آن قرار داد؟ در آینده اگر این سیل از میان رفت امکان دارد ب یای عظیم تری به سراغمان آید؟

به قلم “دانی آل”

3 دیدگاه

  • قطعا همون طوری که خودتون هم تو مقاله اشاره کردین مخاطب اعلام نیاز میکنه خواننده هم حس نیاز رو میبنه و میاد از اب گل الود ماهیش رو صید کنه،تو چند سال اخیر با افزایش رسانه های مختلف از ماهواره و اینترنت و گسترش فضهای ارتباط جمعی یه ازادی زیادی به جون هایی که قبلا توی محدودیت های بیشتری بودن داده شد و کم کم همین رسانه ها بستر رو فراهم کرد واسه رل زدن و چه میدونم دوستی های مجازی و زمینه چینی برای دوستی ها توی دنیایی واقعی تهش هم شکست های عشقی یه تعداد نوجوان احساسی که حالا این خواننده ها هم دارن از این حساست کمال سو استفاده رو میبرن به نظرم اگه یه فرهنگ سازی درستی از سمت ارتیست ها به وجود بیاد و یه اگاه سازی مناسب و از سمت دیگه هم محصول های جایگزین مناسب میتونه تاحدی جلو این موج رو بگیره ولی بعید بدونم کاملا از بین ببره