مقاله

خرید آثار فرهنگی نوپا در حال شکلگیری

از سال ۱۳۸۸ و با رشد سرعت اینترنت های خانگی در ایران و به وجود آمدن بسترهایی برای تعامل بیشتر آرتیست ها و طرفدارانشان نظیر فیسبوک ، اینستاگرام ، توییتر و در سال های اخیر کانال های تلگرام باعث آن شد تا روز به روز به طرفداران رپ فارسی افزوده شود .
از سویی دیگر با بالا رفتن فرهنگ مخاطبان و البته رشد سطح بانکداری اینترنتی در ایران ، به وجود آمدن درگاه اینترنتی و پروتکل های پرداخت اینترنتی سبب آن شد تا هنرمندان به سمت آن روند تا بتوانند با فروش اینترنتی آثار خود از این موسیقی برای خود درآمد زایی کنند .
تا سال ۱۳۹۵ آثار مختلفی از هنرمندان نامی و غیرنامی رپ فارسی به فروش رفته که از جمله آنها میتوان یک از نوید صدر ، نگار از علی سورنا ، نا از ارسلان دیگرد ، انفراد از فرشاد و بامداد و البته رند از فرشاد که اخیراً منتشر شد .

این تجربه برای من از سال ۱۳۹۴ آغاز شد ، اما پیش از آن که به ادامه بپردازیم نگاهی به فروش آثار به صورت اینترنتی در خارج از ایران و در بلاد کفر بیاندازیم خالی از لطف نیست .
فروش بسیاری از آثار در خارج از ایران (چه به صورت دیجیتالی و چه به صورت فیزیکی) توسط یکی از غول های فروش اینترنتی ، آمازون‌‌ ، انجام میشود که خب به دلیل غیر رسمی بودن رپ فارسی و البته نبودن مرجع درست و قابل اعتمادی برای یک پارچه کردن فروش آثار سبب آن میشود تا هر هنرمند برای فروش خود وبسایتی جداگانه در نظر بگیرد .
هرچند مقایسه ی درستی نیست اما اگر بخواهیم نگاهی به فروش آثار رپرهای آمریکایی معروف مثل امینم بیاندازیم به این آمار دست پیدا خواهیم کرد که برای مثال آلبوم The Slim Shady LP  که در سال ۱۹۹۹ منتشر شد به طور کلی ۲۴میلیون نسخه فروش داشته است و امینم تا به امروز موفق شده که رکورد فروش ۱۷۲میلیون نسخه ی فیزیکی رو از آن خودش کنه و در فروش نسخه های دیجیتالی ( شامل تک آهنگ و قطعات مجموعه ) تا به حال ۴۲میلیون دفعه قطعاتش به صورت “قانونی” دریافت شده اند که خب به دلیل همواره در دسترس بودن مراجع فروش ، این آمار به طور سالیانه و ماهیانه افزایش خواهند داشت ؛ اما اگر بخواهیم نگاهی جزیی تر به قیمت این آثار بکنیم متوجه میشویم که قیمت این آثار با هزینه ی حمل و نقل ((Shiping در کشور آمریکا چیزی بین ۷ تا ۱۲ دلار خواهد شد چیزی در حدود قیمت هایی که مجموعه ها این روزها در رپ فارسی به فروش میروند و در سمت دیگر فروش یک قطعه از یک آلبوم به صورت دانلود قانونی در بازه ی قیمتی ۱ تا ۱.۵ دلار است که از این بابت چیزهایی که این روزها در رپ فارسی مشاهده میکنیم خیلی شبیه به خارج از ایران نیست .

 

وردپرس ، دوست خوب من:

به عنوان یه طراح وبسایت ، بعد از به سر رسیدن دوره ی نیوک ۸.۳ توی سالهای ۸۶-۸۷ با سیستم متن بازِ وردپرس آشنا شدم . یک سیستم بلاگ دهی که با گذر سالها مثل رپ فارسی خودش رو ارتقا داد و روز به روز بهتر شد تا اینکه به عنوان یک ابزارِ خیلی خوب این روزها توسط خیلی از طراحان وب توصیه میشه و راه اندازی درگاه های اینترنتی هم خیلی روی اونها راحت تر از بقیه ی ابزارهای در اختیار هستش . اگر بخواهیم از دید دنیای تبلیغات به موضوع نگاه کنیم در وهله ی اول وبسایت باید جوری قابل اعتماد باشه که کاربر با نگاه اول اگر کمی شک داشته باشه برای خرید مجموعه ، با صفحه ی فرود (Landing (Page کاملاً متقاعد به خریدآن بشه و دکمه های خرید دقیقاً جایی باشند که کاربر انتظارش رو داشته باشه .
صفحه ی خرید هم دقیقاً به همین ترتیب باید خیلی راحت اطلاعات خریدار رو دریافت کنه و اون رو به صفحه ی خرید راهنمایی کنه .

 

چه کسی رو باید بخرم ؟ برای چی باید بخرم؟

بعد از اینکه فروش رند به پایان رسید توی چند گروه تلگرامی که مربوط به کانال های مختلف بودند و حدوداً همه نوع قشر طرفداری توی اون گروه ها در حال بحث هستند ازشون این سوال رو پرسیدم که برای چی از یه مجموعه حمایت میکنید ؟ به نظر میرسه که این روزها در رپ فارسی فرهنگ نوپایی در حال شکل گیری است که نتیجه ی سالها فرهنگسازی همه ی اعضای این خانواده است که به نظر من در نهایت هم لبخند رضایت رو به لب شنونده ای میاره که حالا حس میکنه به طریقی موفق شده هنرمند مورد علاقه اش رو حمایت کنه و هم هنرمندی که با فروش آثارش برای خودش درآمدزایی انجام داده و به نظر شخصی من این باعث میشه تا هنرمند احساس مسئولیت بیشتری نسبت به مخاطبانش در تولید آثار بهتر داشته باشه .
آمار و ارقام حاکی از رشد حمایت کنندگان :

به نظر نمیرسید که در ابتدای این مسیر خوشبین ترین ستاره های زیرزمینی روزی رو در ذهن خودشان ترسیم کنند که بتوانند از طریق ساخته هایشان درآمد زایی کنند که من بتوانم از فروششان مقاله ای تهیه کنم و در اختیار هرکسی که میخواهد قرار بدهم .

از آنجایی که از سال ۹۴ تا به امروز نزدیک به هفت پروژه ی فروش آثار رو انجام دادم و آمار و ارقام همه ی اونها هم موجود هست به طور قطع و یقین میشه گفت که فروش آثار در حال جای افتادن هستش و هنوز به اوج خودش نرسیده و افراد زیادی هستند که دریافت رایگان آثار رو به هر دلیلی ترجیح میدهند . البته بالا رفتن تعداد خرید کنندگان میتواند دلایلی مختلفی داشته باشد مثل اعتماد بیشتر کاربران نسبت به خریدهای موفق پیشین ، تبلیغات رسانه ها برای ترویج فرهنگ خرید به جای پخش غیر قانونی آثار بدون اجازه ی صاحب اثر . برای مثال در کمتر از دو سال و از مجموعه ی لغو تا مجموعه ی رند شاهد رشد ۶۰ درصدیِ حمایت کنندگان بودیم که نشان دهنده رشد سرسام آور حمایت کنندگان است . اما بیایید نگاهی دقیقتر به فروش مجموعه رند داشته باشیم :

به طور کلی خرید های فیزیکیِ مجموعه تا پیش از انتشار اینترنتی مجموعه چیزی نزدیک به ۵۳٪ بیشتر از خریدهای دیجیتالی این مجموعه بود و در ادامه نگاهی به تفکیک خریداران در شهر های مختلف ایران خواهیم داشت :

 

نام شهر تعداد خریداران
تهران ۴۲.۶٪
خراسان رضوی ۶٫۶%
گیلان ۵.۵٪
مازنداران ۵.۵٪
آذربایجان شرقی ۴.۴٪
البرز ۴.۴٪
اصفهان ۴.۴٪
خوزستان ۴.۴٪
کرمان ۲.۵٪
هرمزگان ۲.۵٪
یزد ۲.۵٪
آذربایجان غربی ۲.۱٪
همدان ۱٫۸٪
مرکزی ۱.۱٪
قم ۱.۱٪
فارس ۱.۱٪
گلستان ۱.۱٪
لرستان ۱.۱٪
کهکیلویه و بویر احمد زیر ۱٪
چهارمحال و بختیاری زیر ۱٪
سمنان زیر ۱٪
زنجان زیر ۱٪
کردستان زیر ۱٪
سیستان و بلوچستان زیر ۱٪
ایلام زیر ۱٪

*جدول بر اساس میزان خرید ترتیب شده است

در آینده چه کنیم ؟

بسیاری از منتقدانی که هنگام نوشتن این مقاله از آنها نظرخواهی کردم بر این باور بودند بسیاری از مردم ایران هنوز با اصل “خرید اینترنتی” مشکل دارند .اما به شخصه با آنها به شدت مخالم ، به گفته ی فروشگاه اینترنتی دیجیکالا که به نظرم هرکدام از ما حداقل تجربه ی یکبار خرید از این فروشگاه اینترنتی را داشته ایم ؛ این وبسایت روزانه ۱میلیارد و ۲۰۰میلیون تومان سود ناخالص دارد ، پس تا حدودی این جمله که ما همچنان با خرید اینترنتی غریبه ایم برای من غیرقابل باور است .

چه آماری از فروش تمامی مجموعه هایی که تا به حال در رپ فارسی به فروش رفته باشند داشته باشیم ، چه نداشته باشیم بیشترین فروش نسخه های فیزیکی  و دیجیتال که از طریق اینترنت در رپ فارسی به فروش رفته اند در خوشبینانه ترین حالت ممکن به نظر از ۱۰هزار نسخه فراتر نمی رود . بالا رفتن فرهنگ مخاطبان و ترویج آنان به خرید آثار به صورت آنلاین بدون شک در وهله ی اول نیازمند همکاری همه ی هنرمندان رپ فارسی و روی آوردن آنها برای به فروش گذاشتن آثارشان است و در وهله ی بعدی هم این خود مخاطبان هستند که با خرید این آثار و پیشنهاد کردن خرید به همه موجب رقم خوردن فصلی نو در رپ فارسی و افزایش سطح کیفی آثار خواهند شد .

هنرمندانی پرکار با سطح کیفی بسیار بالاتر از این روزهای رپ فارسی و حمایت درخور توسط طرفدارانشان یا هنرمندانی کم کار با سطح کیفی خوب ؟ این سوالی است که طرفداران رپ فارسی در سالهای آینده باید به آن پاسخ دهند .

 

نوشته شده توسط : نُدیسم

5 نظر

اینجا کلیک کنید تا نظرتان ارسال شود